Vetrijke grondstoffen en additieven

Door het rantsoen aan te passen, is de methaanvorming in de pens gericht te beïnvloeden. Vetrijke grondstoffen en specifieke voeradditieven zijn maatregelen die hierop aangrijpen. Ze zijn in veel gevallen al toepasbaar in de praktijk, mits goed ingepast in het totale rantsoen.

Vetrijke grondstoffen

Het voeren van vetrijke grondstoffen kan de methaanvorming in de pens op verschillende manieren verlagen, afhankelijk van het type vet dat wordt gebruikt. Sommige vetten, zoals pensbestendige vetten, leveren extra energie waardoor minder andere grondstoffen gevoerd hoeven te worden. Omdat deze vetten niet in de pens worden omgezet tot methaan en het voeren van andere grondstoffen kan worden verlaagd, neemt de totale methaanemissie af.

Andere vetrijke grondstoffen, zoals specifieke vetzuren uit behandeld lijnzaad, remmen de methaanvorming juist direct in de pens. In Nederland ligt het vetgehalte van melkveerantsoenen gemiddeld tussen de 3,5 en 4%. Dit kan worden verhoogd tot circa 6,5 à 7% zonder directe negatieve effecten op de pensfermentatie. Daarmee kan ruwweg een methaanreductie van 4 tot 12% worden bereikt.

Het type vet is hierbij bepalend. Voor het verkrijgen van sommige vetten komen bij de productie al aanzienlijke broeikasgasemissies vrij, waardoor ze minder aantrekkelijk zijn vanuit klimaatoogpunt. Andere vetten beïnvloeden de vetsamenstelling van de melk, wat van belang is voor de verwerkbaarheid, bijvoorbeeld bij verkazing.

Methaanverlagende additieven

Naast vetrijke grondstoffen zijn er voeradditieven die zich specifiek richten op het verlagen van methaanvorming in de pens. Voorbeelden zijn 3-NOP (Bovaer), nitraat, monensin en bepaalde essentiële oliën. Een bekend en uitgebreid onderzocht additief is Bovaer (3-NOP). Dit grijpt direct in op het methaanvormingsproces in de pens. Bovaer heeft geen effect op ammoniakemissies, maar laat in verschillende onderzoeken een methaanreductie van circa 20–30% zien. Op dit moment worden ook andere additieven onderzocht.

De effectiviteit van methaanverlagende additieven is afhankelijk van het rantsoen, het productieniveau en de manier waarop het additief wordt toegepast.

Lees meer over het voerspoor in het Integraal Aanpakken online magazine.

Varkens

Benzoëzuur toevoegen aan het voer

Benzoëzuur kan in een concentratie van 0,5–1,0% aan het varkensvoer worden toegevoegd. Het belangrijkste effect van benzoëzuur is dat het de urine verzuurt. Hierdoor wordt de omzetting van stikstof naar ammoniak geremd, wat leidt tot een lagere ammoniakemissie in de stal.

Bij jonge dieren, zoals biggen, kan benzoëzuur daarnaast een positieve werking hebben op de darmgezondheid. Een beter functionerend maagdarmkanaal draagt bij aan een efficiëntere vertering van het voer, wat indirect kan bijdragen aan een lagere stikstofuitscheiding.

Doordat benzoëzuur ook de pH van de (meng)mest verlaagt, is de verwachting dat het de activiteit van methaanvormende bacteriën in de mest kan remmen. Daarmee zou toevoeging van benzoëzuur aan het voer mogelijk ook kunnen bijdragen aan een lagere methaanvorming tijdens mestopslag. Onderzoeksresultaten laten hier echter wisselende effecten zien. De mate waarin methaanreductie optreedt, lijkt sterk afhankelijk van de omstandigheden in de mestopslag en de totale bedrijfsvoering.

Benzoëzuur is opgenomen op de RAV-lijst als maatregel voor ammoniakreductie.

Direct aan de slag met het voerspoor