Deze maatregelen kunnen deels worden genomen in de stal, via het stalspoor, en ook daarbuiten, via het mestspoor. Het is van belang deze sporen in samenhang te bekijken daar waar het gaat om emissiereductie uit mest.

Ammoniak ontstaat zodra mest en urine met elkaar gemengd worden, en als drijfmest met lucht in contact komt. Dat gebeurt vooral in de stal, in de mestopslag en bij aanwending van mest. Maatregelen die ammoniak verminderen, grijpen daarom in op het beperken van contact van mest met lucht of het beperken van het mengen van mest met urine. Er zijn ook andere principes die deze emissies kunnen reduceren, zoals het verlagen van de pH, koelen, desinfectie, of het verdunnen en snel afvoeren van mest.

Methaan ontstaat in opgeslagen mest (zowel in de stal als in een externe opslag), onder zuurstofloze omstandigheden. Hoe warmer de mest en hoe langer deze wordt opgeslagen, hoe meer methaan er kan vrijkomen. Maatregelen voor methaanreductie richten zich daarom op het remmen van de microbiële processen door aanzuren van de mest, koelen van de opslag of toevoegen van additieven. Daarnaast is het mogelijk om het methaangas op te vangen en te gebruiken als energiebron, of te oxideren waardoor het veel minder schadelijk is.

Via het mestspoor kun je emissies gericht aanpakken: door te kiezen voor maatregelen die vooral ammoniak verminderen, maatregelen die methaan beperken, of oplossingen die beide effecten combineren. Daarbij is het belangrijk dat maatregelen praktisch uitvoerbaar blijven en passen binnen de dagelijkse bedrijfsvoering. Maatregelen op het gebied van stalmanagement vragen om een combinatie met het goed mestmanagement. Dit om tegen te gaan dat emissies die zijn voorkomen in de stal, alsnog verloren gaan tijdens de opslag.

Op deze pagina vind je een overzicht van maatregelen die veehouders nu al kunnen toepassen en van onderzoek en innovaties die binnen Integraal Aanpakken worden ontwikkeld voor de langere termijn richting 2030 en 2050.

Maatregelen die nu al toepasbaar zijn

Dankzij inzichten uit onderzoek binnen Integraal Aanpakken en andere programma’s weten we al het nodige over hoe je emissie van methaan- en ammoniak bij melkvee, varkens, geiten en kalveren kunt verlagen via het mestspoor.

Luchtuitwisseling mestopslag beperken

Door de mestopslag af te sluiten, wordt de luchtuitwisseling tussen mest en stal- of buitenlucht beperkt. In een afgesloten opslag komt de ammoniak in de mest en de lucht boven de mest in evenwicht, waardoor minder ammoniak kan vervluchtigen. Hiermee kan de ammoniakemissie uit mestopslag van koeien, kalveren, varkens en geiten fors worden verminderd. Helaas heeft deze maatregel géén effect op methaanemissie.

Het overdekken van buitenopslagen is al verplicht. Daarnaast kunnen veehouders ervoor kiezen om de mestkelder in de stal (gedeeltelijk) luchtdicht te maken. Volledig gasdicht afsluiten is niet nodig en ook niet wenselijk, om veiligheidsrisico’s te voorkomen (zie artikel: Kelderexplosie : Alert zijn bij schuim op mest).

Binnen een lopend mini silo-onderzoek wordt opnieuw gekeken naar het effect van afdekking op ammoniakemissies. Eerder onderzoek uit de jaren negentig liet reducties van 70 tot 90 procent zien ten opzichte van volledig open opslagen, wat destijds heeft geleid tot een veronderstelde reductie van 75 procent in beleid en regelgeving. De eerste resultaten uit de huidige mini silo-proeven laten echter lagere reducties zien. Omdat deze metingen zijn uitgevoerd bij relatief lage temperaturen, wordt de proef in het voorjaar en de zomer van 2026 herhaald.

Direct aan de slag met het mestspoor

Integraal Aanpakken: op bezoek bij varkenshouder Hans Verhoeven

Bron: Integraal Aanpakken